คู่มือ
localization คืออะไร และต่างจากการแปลมังงะกับเว็บตูนอย่างไร
การแปลย้ายคำในการ์ตูนไปเป็นอีกภาษาหนึ่ง localization ปรับการ์ตูนทั้งเรื่องให้เข้ากับผู้อ่านในตลาดหนึ่ง ไม่ใช่แค่คำ แต่รวมถึงคำเรียกขาน มุก อาหาร หน่วยวัด ชื่อ เสียงประกอบ การลงตัวอักษร และรูปแบบ transcreation ไปไกลอีกขั้น คือเขียนบทพูดใหม่ให้ได้ผลแบบเดิม แม้คำจะเปลี่ยนไป ฉบับลิขสิทธิ์ส่วนใหญ่ใช้ทั้งสามแบบผสมกัน
สารบัญ
สำนักพิมพ์พูดว่า "localization" ส่วนแฟนๆ พูดว่า "การแปล" และหลายครั้งก็หมายถึงฉบับเดียวกัน แต่สองคำนี้ไม่เหมือนกัน และความต่างนี้กำหนดว่าทีมจะทำอะไรกับแต่ละหน้า หน้านี้ให้คำนิยามของทั้งสองคำ และเพิ่ม transcreation (การแปลเชิงสร้างสรรค์) แสดงว่าแต่ละแบบเปลี่ยนอะไรในมังงะหรือเว็บตูน และวิธีจดสิ่งที่เลือกไว้ให้เหมือนเดิมทุกตอน
การแปลกับ localization ต่างกันอย่างไร
การแปลเปลี่ยนภาษาของข้อความ localization เปลี่ยนตัวผลงานให้เข้ากับตลาด W3C ซึ่งเป็นผู้เขียนมาตรฐานของเว็บ นิยาม localization ว่า "การปรับผลิตภัณฑ์ แอปพลิเคชัน หรือเนื้อหาเอกสาร ให้ตรงกับข้อกำหนดด้านภาษา วัฒนธรรม และด้านอื่นๆ ของตลาดเป้าหมายหนึ่ง (โลแคล)" และเสริมว่า localization "มักถูกมองว่าเป็นเพียงคำพ้องของการแปล" แต่ "มักเป็นเรื่องที่ซับซ้อนกว่านั้นมาก"
รายการสิ่งที่ localization อาจเปลี่ยนของ W3C มีทั้งรูปแบบตัวเลข วันที่และเวลา สกุลเงิน สัญลักษณ์และสี ลำดับของชื่อ และ "ข้อความและภาพที่อ้างถึงวัตถุ การกระทำ หรือแนวคิด ซึ่งในวัฒนธรรมหนึ่งอาจถูกเข้าใจผิด" ทุกข้อในรายการนี้ปรากฏบนหน้าการ์ตูน
| การแปล | localization | transcreation | |
|---|---|---|---|
| สิ่งที่เปลี่ยน | คำ | คำและสิ่งที่คำอ้างถึง รวมทั้งหน้า | สาร เขียนใหม่ให้ได้ผลแบบเดิม |
| เป้าหมาย | ความหมายเดิม | การ์ตูนที่อ่านแล้วเหมือนทำมาเพื่อตลาดนี้ | ผู้อ่านรู้สึกแบบเดิม |
| อิสระในการปรับ | ต่ำ | ปานกลาง ตามกฎของทีม | สูง |
| ตัวอย่างในการ์ตูน | 先輩、待って! กลายเป็น "Senpai, wait!" | "Wait up!" หรือชื่อของรุ่นพี่ ตามกฎเรื่องคำเรียกขานของเรื่อง และลงตัวอักษรให้พอดีช่องคำพูด | มุกเล่นคำภาษาญี่ปุ่นกลายเป็นมุกใหม่ในภาษาอังกฤษ |
localization เปลี่ยนอะไรในมังงะหรือเว็บตูน
- คำเรียกขานและคำเรียกบุคคล เก็บ -san และ oppa ไว้ แปล หรือตัดออก ดูคำเรียกขานญี่ปุ่น และคำเรียกขานเกาหลี
- ชื่อและลำดับชื่อ นามสกุลขึ้นก่อนหรือหลัง และสะกดชื่อแบบเดียว ดูทำไมชื่อตัวละครเปลี่ยนไปในแต่ละตอน
- อาหาร โรงเรียน และธรรมเนียมในชีวิตประจำวัน เก็บคำว่า "bento" ไว้ หรือเขียนว่า "packed lunch" (ข้าวกล่อง) ทั้งสองแบบถูก เรื่องนั้นจึงต้องมีกฎ
- มุก การเล่นคำ และคำพ้องเสียง มุกเล่นคำที่แปลตรงตัวแทบไม่เคยตลก ตรงนี้คือจุดที่ localization กลายเป็น transcreation
- หน่วยวัด เงิน และวันที่ เยนหรือดอลลาร์ เมตรหรือฟุต และลำดับวันที่ของตลาดนั้น
- เสียงประกอบ วาดใหม่ เก็บต้นฉบับไว้พร้อมคำบรรยายเล็กๆ หรือปล่อยไว้ ดูวิธีแปลเสียงประกอบภาษาเกาหลี
- การลงตัวอักษร ฟอนต์ ความพอดีของช่องคำพูด และสไตล์ของเสียงตะโกนและเสียงกระซิบในภาษาปลายทาง ดูคู่มือลงตัวอักษรมังงะ
- รูปแบบ ทิศการอ่าน ขนาดหน้าหรือขนาดแถบ และกฎของแพลตฟอร์ม ดูวิธีอ่านมังงะ และขนาดภาพเว็บตูน
transcreation คืออะไร
transcreation มาจากคำว่า "translation" รวมกับ "creation" บทความ Wikipedia อธิบายว่าเป็น "การปรับสารจากภาษาหนึ่งไปเป็นอีกภาษาหนึ่ง โดยคงเจตนา สไตล์ น้ำเสียง และบริบทไว้" และระบุว่า "เกี่ยวข้องกับแนวคิดของ localization" ในการ์ตูน transcreation เหมาะกับข้อความส่วนเล็กๆ เช่น มุกเล่นคำ เนื้อเพลง วลีประจำตัว ชื่อตอน และมุกบนป้ายในภาพ ส่วนที่เหลือของหน้าต้องแปลให้ตรง ไม่เช่นนั้นผู้อ่านจะเสียเรื่องที่นักวาดวาดไว้
การแปลกับ localization: ตัวอย่างจากการ์ตูน
| ต้นฉบับ | แปลตรง | localization |
|---|---|---|
| お弁当 (obentō) ในฉากโรงเรียน | bento | packed lunch (ข้าวกล่อง) |
| 선배 (seonbae) ที่พูดกับรุ่นพี่ | sunbae | ชื่อของรุ่นพี่ หรือไม่ใช้คำเรียก |
| 身長180センチ (สูง 180 ซม.) | 180 cm tall | almost six feet tall (เกือบหกฟุต) |
| มุกเล่นคำจากคำญี่ปุ่นสองคำที่เสียงคล้ายกัน | คำตรงตัว พร้อมหมายเหตุผู้แปล (TL note) | มุกเล่นคำใหม่ในภาษาปลายทาง |
| ゴゴゴ (gogogo) ที่วาดในภาพ | ต้นฉบับ พร้อมคำบรรยาย: RUMBLE | วาดใหม่เป็น RUMBLE ในภาพ |
ไม่มีคอลัมน์ไหนที่ถูกที่สุด ผู้อ่านมังงะหลายคนชอบแบบแปลตรงและคาดหวังคำเรียกขาน ผู้อ่านทั่วไปบนแพลตฟอร์มเว็บตูนอาจชอบแบบ localization มากกว่า คำศัพท์ localization มีตารางสั้นๆ ของแนวทางแบบเบา กลาง และหนัก กฎที่สำคัญเหมือนกันทุกตอน คือเลือกแนวทางเดียวต่อเรื่องต่อภาษา แล้วจดไว้
จะตัดสินใจว่าทำ localization มากแค่ไหน
- ถามว่าผู้อ่านเป็นใคร แฟนของต้นฉบับ หรือผู้อ่านใหม่ที่ไม่เคยอ่านมังงะ
- อ่านกฎของแพลตฟอร์มและสัญญา ผู้ให้ลิขสิทธิ์หรือแพลตฟอร์มอาจกำหนดกฎเรื่องคำเรียกขาน ชื่อ และเสียงประกอบ
- ตัดสินใจทีละหมวด ไม่ใช่ทีละบรรทัด คำเรียกขาน ชื่อ อาหาร หน่วยวัด เสียงประกอบ และมุก แต่ละหมวดมีกฎเดียว
- จดกฎไว้ก่อนตอนที่ 1 ใช้ส่วนกฎสไตล์ของเทมเพลตไบเบิลของเรื่อง และอภิธานศัพท์สำหรับงานแปล
- ตรวจกฎทุกตอน นักแปลคนใหม่หรือตอนใหม่คือจุดที่กฎมักพังก่อน
localization กับ internationalization เป็นอย่างเดียวกันไหม
ไม่ใช่ W3C นิยาม internationalization ว่า "การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ แอปพลิเคชัน หรือเนื้อหาเอกสาร ที่ทำให้ทำ localization ได้ง่าย" สำหรับการ์ตูน นี่คืองานก่อนการแปลทั้งหมด คือข้อความอยู่บนเลเยอร์ของตัวเอง ภาพใต้ช่องคำพูดสะอาด และเสียงประกอบที่คนลงตัวอักษรยกออกจากภาพได้ นักเขียนที่ลงตัวอักษรบนเลเยอร์แยกทำให้ localization ทุกครั้งหลังจากนั้นถูกลง
Bublate จัดการ localization อย่างไร
Bublate แปล คลีน ลงตัวอักษร และจัดการเสียงประกอบในรอบเดียว แล้วคุณแก้ผลงานต่อ กฎ localization อยู่ในไบเบิลของเรื่อง หนึ่งชุดต่อเรื่องต่อภาษาปลายทาง ไบเบิลเก็บตัวละคร ชื่อ คำเรียกบุคคล อภิธานศัพท์ที่แต่ละคำมีกฎ "always" (ใช้เสมอ) หรือ "prefer" (ใช้ก่อน) และกฎสไตล์ เช่น นโยบายคำเรียกขาน ระดับคำหยาบ หน่วยวัด และลำดับชื่อ ทุกตอนใหม่เริ่มจากไบเบิลชุดเดียวกัน
- โน้ตประจำตอน ยาวไม่เกิน 1,000 ตัวอักษร ส่งไปยังขั้นแปล ขัดเกลา และตรวจทาน สำหรับการตัดสินใจที่ใช้กับตอนเดียว
- แปลอีกครั้งพร้อมโน้ต (Translate again) ในบล็อกเดียว เช่น "สั้นลง" "สุภาพขึ้น" หรือ "เขาพูดเล่น" เมื่อบทพูดหนึ่งต้องใช้แนวทางอื่น
- เสียงประกอบ: Bublate แปลและวาดใหม่ เก็บไว้ตามที่วาด หรือเก็บไว้พร้อมคำบรรยายเล็กๆ ข้างภาพ คุณเลือกได้ทีละเสียง
- พรีเซ็ตการส่งออก ทำตามขีดจำกัดขนาดของ WEBTOON CANVAS, Naver, Tapas, LINE Manga Indies และ Jump Rookie
ตอนเว็บตูนราคา $3 และหน้ามังงะราคาไม่เกิน $0.60 บัญชีใหม่รับฟรี 30 เครดิต สำนักพิมพ์ที่มีคลังเรื่องอ่านได้ที่ Bublate สำหรับสำนักพิมพ์

คำถามที่พบบ่อย
การแปลกับ localization ต่างกันอย่างไร
การแปลเปลี่ยนคำไปเป็นอีกภาษาหนึ่ง localization ปรับผลงานทั้งชิ้นให้เข้ากับตลาดหนึ่ง ทั้งคำ ธรรมเนียม ชื่อ หน่วยวัด ภาพ และรูปแบบ ในการ์ตูน localization ยังรวมคำเรียกขาน เสียงประกอบ และการลงตัวอักษร จึงเป็นงานที่ใหญ่กว่า และการแปลเป็นส่วนหนึ่งของงานนั้น
localization มังงะ คืองานอะไร
localization มังงะคืองานทั้งหมดที่ทำให้มังงะพร้อมสำหรับผู้อ่านในอีกตลาดหนึ่ง ได้แก่ การแปล นโยบายคำเรียกขานและชื่อ มุกที่ปรับแล้ว เสียงประกอบ การลงตัวอักษรในภาษาปลายทาง และรูปแบบของแพลตฟอร์ม สำนักพิมพ์ใช้คำนี้กับงานทั้งหมด ตั้งแต่บทจนถึงหน้าที่เสร็จแล้ว
localization ดีกว่าการแปลไหม
ไม่มีแบบไหนดีกว่า การแปลตรงเหมาะกับผู้อ่านที่อยากเห็นวัฒนธรรมต้นฉบับบนหน้า โดยเก็บคำเรียกขานและคำภาษาญี่ปุ่นหรือเกาหลีไว้ localization แบบหนักเหมาะกับผู้อ่านทั่วไป ความผิดพลาดคือการผสมทั้งสองแบบในเรื่องเดียว จึงควรเลือกแนวทางเดียวและใช้ทุกตอน
transcreation กับ localization เป็นอย่างเดียวกันไหม
ไม่ใช่ transcreation เขียนสารใหม่ให้ได้ผลแบบเดิม แม้คำจะเปลี่ยนไป localization คืองานที่กว้างกว่า คือการปรับผลงานให้เข้ากับตลาด ในการ์ตูน transcreation เหมาะกับข้อความส่วนเล็กๆ เช่น มุกเล่นคำ เพลง และชื่อตอน ภายในฉบับที่ทำ localization แล้ว
localization เปลี่ยนคำเรียกขานไหม
เปลี่ยนได้ ฉบับหนึ่งอาจเก็บคำเรียกขานอย่าง -san หรือ oppa ไว้ แปลเป็นคำนำหน้า หรือตัดออก ทุกแบบใช้ได้ สิ่งที่สำคัญคือมีกฎที่จดไว้หนึ่งข้อต่อเรื่องต่อภาษา ตัวละครคนเดิมจะได้ไม่เป็น "Tanaka-san" ในตอนหนึ่งและ "Mr. Tanaka" ในตอนถัดไป
Bublate ทำ localization หรือแค่แปล
Bublate แปล คลีน ลงตัวอักษร และจัดการเสียงประกอบในรอบเดียว และทำตามกฎ localization ในไบเบิลของเรื่อง ได้แก่ ชื่อ คำเรียกบุคคล คำในอภิธานศัพท์ และกฎสไตล์ เช่น นโยบายคำเรียกขาน Bublate ไม่เลือกกฎเหล่านั้นแทนคุณ และคนที่รู้จักตลาดนั้นควรตรวจผลงาน