คู่มือ
เสียงประกอบในมังงะเรียกว่าอะไร และแปลอย่างไร

เสียงประกอบมังงะคือคำเลียนเสียงญี่ปุ่นสองแบบ กิองโงะเลียนเสียงจริง เช่น ドン (BOOM) กิไทโงะแสดงสภาพหรือท่าทางที่ไม่มีเสียง เช่น キラキラ (ประกาย) หรือ シーン (ความเงียบ) ฉบับลิขสิทธิ์ภาษาอังกฤษวาดใหม่เป็นภาษาอังกฤษ เก็บภาษาญี่ปุ่นไว้แล้วใส่คำบรรยายเล็กๆ ปล่อยไว้ตามเดิม หรืออธิบายในอภิธานศัพท์
สารบัญ
คู่มือนี้อธิบายว่าเสียงประกอบสองแบบทำงานอย่างไร ตัวอักษรที่ใช้บอกอะไร สำนักพิมพ์จัดการเสียงประกอบอย่างไรตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 และมีตารางคำที่พบบ่อย แต่ละคำลิงก์ไปที่พจนานุกรมเสียงประกอบญี่ปุ่น
เสียงประกอบในมังงะเรียกว่าอะไร
ในภาษาญี่ปุ่น เสียงประกอบคือคำเลียนเสียง แบ่งเป็นสองกลุ่ม กิองโงะ (擬音語) แทนเสียง เช่น ประตู หมัด ฝน เสียงหัวใจเต้น กิไทโงะ (擬態語) บรรยายสภาพหรือการกระทำ เช่น การจ้องมอง รอยยิ้ม อาการสั่น ความเงียบ คนลงตัวอักษรภาษาอังกฤษเรียกทั้งสองแบบว่า SFX หรือ FX และคำในภาพเป็นคำที่วาด ไม่ใช่คำที่พิมพ์ มังงะใช้เสียงประกอบมากกว่าคอมิกภาษาอังกฤษมาก ดูคำเลียนเสียง และเสียงประกอบ ในอภิธานศัพท์ของเรา
การแบ่งกลุ่มนี้เป็นตัวกำหนดคำภาษาอังกฤษ Todd Hooper และ Mariko Takahashi จากมหาวิทยาลัย Setsunan เปรียบเทียบเสียงประกอบ 1,000 คำใน My Hero Academia, Spy x Family และ The Elusive Samurai กับฉบับลิขสิทธิ์ภาษาอังกฤษ (2024) พบกิองโงะ 386 คำ และกิไทโงะ 614 คำ กิองโงะ 86.3% กลายเป็นคำเสียงภาษาอังกฤษ ส่วนกิไทโงะ มีเพียง 50.2% ที่กลายเป็นคำบรรยาย และ 49.2% กลายเป็นคำเสียง
ครึ่งหนึ่งของกรณี ผู้แปลภาษาอังกฤษจึงเปลี่ยนสภาพที่ไม่มีเสียงให้กลายเป็นเสียง งานวิจัยยังพบว่าบริบทเปลี่ยนการเลือกคำด้วย ガーン (gaan) คำเดียวกันกลายเป็น SHOCK, GAAH, JOLT หรือ TWITCH แล้วแต่ฉาก
อ่านเสียงประกอบมังงะอย่างไร
อ่านคานะก่อน แล้วจึงดูฉาก เสียงประกอบส่วนใหญ่เป็นพยางค์สั้นๆ มักซ้ำสองครั้ง เขียนด้วยคาตากานะหรือฮิรางานะ ลองออกเสียง หาคำในพจนานุกรมเสียงประกอบญี่ปุ่น แล้วดูช่องภาพ คำเดียวกันอาจเป็นเสียงประตูในฉากหนึ่ง และเป็นเสียงหมัดในฉากถัดไป
คาตากานะหรือฮิรางานะ ตัวอักษรมีผลไหม
มีบ้าง แต่ไม่มีกฎตายตัว คาตากานะดูเป็นเหลี่ยม ผู้อ่านหลายคนรู้สึกว่าแข็งและดังกว่า ฮิรางานะดูกลมกว่า และมักใช้กับเสียงที่นุ่มกว่า อภิธานศัพท์คำเลียนเสียงในมังงะของ Tuttle Publishing เขียนตรงๆ ว่าในมังงะ คำเหล่านี้ปรากฏ "เป็นฮิรางานะหรือคาตากานะ โดยไม่มีความแตกต่าง" งานวิจัยของ Pratha, Avunjian และ Cohn (2016) พบว่ามังงะแต่ละแนวเลือกใช้ตัวอักษรต่างกัน การเลือกตัวอักษรจึงอาจสื่อถึงแนวของเรื่องได้
นิสัยการสะกดสองอย่างสำคัญกว่า
- っ ตัวเล็กท้ายคำ ตัดเสียงให้สั้น ドキドキ (doki doki) คือหัวใจเต้นแรง ドキッ (doki') คือการสะดุ้งครั้งเดียว อภิธานศัพท์ของ Tuttle ระบุว่ารูปที่ตัดสั้นมักมีความหมายเดียวกับรูปที่ซ้ำสองครั้ง
- ขีดยาว ー ยืดเสียงให้ยาว ドカーン (dokaan) คือระเบิดใหญ่ที่ดังกึกก้อง ยิ่งขีดยาว เสียงยิ่งยาว
มังงะฉบับลิขสิทธิ์จัดการเสียงประกอบอย่างไร
สำนักพิมพ์เลือกสไตล์ไว้ในคู่มือการลงตัวอักษร และคนลงตัวอักษรทำตามนั้น คนลงตัวอักษรที่พูดในงาน SWET ปี 2020 อธิบายไว้สามสไตล์ คือ รีทัชทั้งหมด ซึ่งวาดเสียงประกอบใหม่เป็นภาพใหม่ คำบรรยายแบบมีสไตล์ ซึ่งเก็บภาษาญี่ปุ่นไว้แล้วเพิ่มภาษาอังกฤษในสไตล์ที่เข้ากัน และคำบรรยายแบบธรรมดา (Susan E. Jones, SWET, 2020)
| แนวทาง | ใครเคยใช้ | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|---|
| วาดใหม่เป็นภาษาอังกฤษ | หนังสือรวมเล่มของ VIZ ซึ่งคนลงตัวอักษร Sabrina Heep รีทัชเสียงประกอบทั้งหมด (Yattatachi, 2025) ในปี 2002 ทั้ง VIZ และ Dark Horse แปลเสียงประกอบเป็นภาษาอังกฤษ (ICv2) | อ่านเหมือนคอมิกภาษาอังกฤษ เก็บพลังของฉากไว้ได้ | ช้าที่สุด ต้องสร้างภาพใต้เส้นตัวอักษรขึ้นใหม่ |
| คำบรรยายแบบมีสไตล์ข้างภาษาญี่ปุ่น | หนึ่งในสามสไตล์ที่คนลงตัวอักษรอธิบายในงาน SWET (2020) | เก็บภาพต้นฉบับไว้ ทำได้เร็ว | ตัวอักษรเล็ก มีสองคำในจุดเดียว |
| ไม่แปล | ไลน์ "100% Authentic Manga" ของ TOKYOPOP ตั้งแต่ปี 2002 (Anime News Network) ซิมัลพับของ VIZ ในปัจจุบัน ยกเว้นเสียงประกอบที่อยู่ในช่องคำพูดหรือเป็นคำที่ตัวละครพูดออกมา (Sabrina Heep) | ไม่ต้องแตะภาพ ถูกที่สุด | ผู้อ่านไม่รู้ว่าเป็นเสียงอะไร |
| อภิธานศัพท์ท้ายเล่ม | Kurosagi Corpse Delivery Service ของ Dark Horse ซึ่งมีคำแปลเสียงประกอบไว้ท้ายแต่ละเล่ม | ไม่แตะภาพ และยังมีความหมายให้ดู | ผู้อ่านต้องพลิกหน้า และส่วนใหญ่ไม่พลิก |
ทำไมแนวทางจึงเปลี่ยนไป
ในปี 2002 TOKYOPOP หยุดแปลเสียงประกอบในไลน์ 100% Authentic Manga ผู้จัดการฝ่ายการตลาดของบริษัทบอกว่า "นั่นคือสิ่งที่แฟนๆ ขอมา" และเสริมว่าประสิทธิภาพเป็นปัจจัยหนึ่ง แต่ "ความเป็นต้นฉบับคือประเด็นหลัก" (Anime News Network, 2002) Tim Ervin-Gore บรรณาธิการของ Dark Horse ตอบว่า "ผมเคารพสิ่งที่พวกเขาพยายามทำ แต่ผมชอบอ่านเสียงประกอบ" (ICv2, 2002)
ปัจจุบันเวลาเป็นตัวกำหนดส่วนใหญ่ Sabrina Heep คนลงตัวอักษรของ VIZ บอกว่าในซิมัลพับ ซึ่งเป็นฉบับดิจิทัลรายสัปดาห์ที่ออกพร้อมญี่ปุ่น เสียงประกอบภาษาญี่ปุ่นต้นฉบับจะอยู่ตามเดิม เว้นแต่อยู่ในช่องคำพูดหรือเป็นคำที่ตัวละครพูดออกมา เธออยากรีทัชทุกอย่างในฉบับซิมัลพับ "แต่ทำไม่ได้" และเธอรีทัชเสียงประกอบทั้งหมดเมื่อถึงฉบับรวมเล่ม (Yattatachi, 2025)
เลือกคำภาษาอังกฤษอย่างไร
Zack Davisson ผู้แปลมังงะที่ได้รับรางวัล เรียกการถอดเสียงตรงๆ ว่า "ทางออกของคนขี้เกียจ" การลอกภาษาญี่ปุ่นมาทำให้ระเบิดดัง "do-kan" แทนที่จะเป็น "ka-boom" (GLLI, 2018) เขาเขียนเสียงภาษาอังกฤษให้เข้ากับฉาก และให้อาวุธแต่ละชิ้นมีเสียงของตัวเอง ผู้อ่านจะได้ได้ยินความแตกต่าง
- แปลฉาก ドン อาจเป็น BOOM สำหรับระเบิด BAM สำหรับหมัดที่ทุบโต๊ะ หรือเป็นจังหวะเงียบที่ดราม่าในฉากเปิดเผยความจริง
- เปลี่ยนกิไทโงะเป็นคำกริยาหรือคำเสียง ジー (jii) ไม่มีเสียง ให้เขียน STARE ส่วน ニヤッ (niya) คือ SMIRK
- จัดการความเงียบอย่างระวัง シーン (shiin) คือเสียงของความเงียบ Davisson บอกว่าคำนี้แปลไม่ได้ และใช้จุดไข่ปลาแทน บางคนเขียน (SILENCE) หรือปล่อยภาพไว้ตามเดิม
- ใช้คำเดียวต่อหนึ่งเสียงตลอดทั้งเรื่อง บันทึกการเลือกไว้ในสไตล์ชีตและอภิธานศัพท์
สร้างเสียงประกอบมังงะภาษาอังกฤษอย่างไร
คนลงตัวอักษรสร้างเสียงประกอบภาษาอังกฤษได้สองวิธี คือ ใช้ฟอนต์ดิสเพลย์ หรือวาดด้วยมือ Sabrina Heep ซึ่งลงตัวอักษรให้ VIZ มาตั้งแต่ทศวรรษ 2000 บอกว่าเสียงประกอบที่พิมพ์ช่วยประหยัดเวลาและอ่านออกทันที แต่จะเหลือภาษาญี่ปุ่นต้นฉบับโผล่อยู่รอบตัวอักษรมากกว่า ซึ่งต้องรีทัชต่อ ส่วนเสียงประกอบที่วาดด้วยมือ "ใช้เวลาสร้างนานกว่า แต่ช่วยลดงานรีทัช เพราะครอบพื้นที่ได้ใกล้กับเสียงประกอบต้นฉบับมากกว่า" เธอใช้วิธีนี้กับหน้าที่รีทัชยากที่สุด (Yattatachi, 2025)
- ครอบพื้นที่ให้เท่าเดิม ให้คำภาษาอังกฤษครอบพื้นที่ประมาณเดียวกับคำภาษาญี่ปุ่น จะได้สร้างภาพใหม่น้อยลง
- ให้พลังเท่าเดิม ドカーン ที่ใหญ่และหยัก ต้องใช้ตัวอักษรใหญ่และหยัก キラキラ ที่นุ่มนวล ต้องใช้ตัวอักษรบางและเบา
- ตามทิศของการเคลื่อนไหว วางคำให้เอียงตามแอ็กชัน แบบเดียวกับที่ต้นฉบับวางไปตามแนวการเหวี่ยงหรือการตก
- หนึ่งเสียง หนึ่งหน้าตา ถ้า TROMP หนักและเอียงในตอนที่ 1 ก็ต้องเป็นแบบนั้นต่อไป ดูฟอนต์ลงตัวอักษรฟรี และวิธีไทป์มังงะ
เสียงประกอบญี่ปุ่นที่พบบ่อยในมังงะมีอะไรบ้าง
| คานะ | โรมาจิ | ประเภท | ตัวเลือกภาษาอังกฤษ | ใช้เมื่อ |
|---|---|---|---|---|
| ドン | don | กิองโงะ | BOOM, BAM | แรงกระแทกหนักๆ หรือการเปิดเผยที่ดราม่า |
| ドカーン | dokaan | กิองโงะ | KABOOM | ระเบิด |
| バン | ban | กิองโงะ | BANG, SLAM | การกระแทก เสียงปืน ประตูที่ถูกเปิดผาง |
| ガラッ | gara' | กิองโงะ | SLIDE, RATTLE | ประตูบานเลื่อนที่ถูกเปิดแรงๆ |
| ゴクッ | goku' | กิองโงะ | GULP | การกลืนน้ำลายแรงๆ |
| ザーッ | zaa' | กิองโงะ | SHHHH, POUR | ฝนตกหนัก |
| ザワザワ | zawa zawa | กิองโงะ | MURMUR, STIR | ฝูงชนพึมพำ ความไม่สบายใจที่แผ่ออกไป |
| ドキドキ | doki doki | กิองโงะ | BA-DUMP, THUMP-THUMP | หัวใจเต้นแรง |
| ゴゴゴ | gogogo | กิไทโงะ | RUMBLE | ออร่าคุกคาม ความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้น |
| シーン | shiin | กิไทโงะ | (SILENCE), ... | ความเงียบสนิท จังหวะที่น่าอึดอัด |
| キラキラ | kira kira | กิไทโงะ | SPARKLE, TWINKLE | ของที่เป็นประกาย ดวงตาเป็นประกาย |
| ガーン | gaan | กิไทโงะ | SHOCK, DOOM | ช็อกกับข่าวร้าย |
| ジー | jii | กิไทโงะ | STARE | จ้องอะไรบางอย่างเขม็ง |
| ニヤッ | niya' | กิไทโงะ | SMIRK | ยิ้มเจ้าเล่ห์ |
| ゾクッ | zoku' | กิไทโงะ | SHIVER | ขนลุกไปถึงสันหลัง |
รายการคำภาษาญี่ปุ่นฉบับเต็มมี 159 คำ พร้อมความหมายและตัวเลือกภาษาอังกฤษ ส่วนภาษาเกาหลี ดูวิธีแปลเสียงประกอบภาษาเกาหลี
Bublate แปลเสียงประกอบภาษาญี่ปุ่นอย่างไร
Bublate อ่านเสียงประกอบแต่ละคำจากภาพครอปของเส้นตัวอักษร ฉากรอบๆ และคำใบ้จากอภิธานศัพท์ แล้วเลือกคำภาษาอังกฤษที่เข้ากับฉาก และวาดใหม่ลงในภาพ โดยลบภาษาญี่ปุ่น เติมภาพใต้คำนั้น แล้ววาดคำภาษาอังกฤษด้วยขนาด มุม สีพื้น และเส้นขอบเท่าต้นฉบับ ความสูงของตัวอักษรวัดจากหมึกต้นฉบับ คำใหม่จึงดูดังเท่าคำเดิม ถ้าเสียงประกอบที่วาดไว้เป็นส่วนหนึ่งของภาพ Bublate เก็บภาษาญี่ปุ่นไว้แล้วเพิ่มคำบรรยายภาษาอังกฤษเล็กๆ แทนได้
เสียงประกอบทุกคำแสดงในเอดิเตอร์หน้า คนลงตัวอักษรหรือผู้แปลเปลี่ยนคำหรือขนาดได้ Bublate ทำรอบแรกให้ ราคา $3 ต่อตอนเว็บตูน (10 เครดิต) มังงะไม่เกิน $0.60 ต่อหน้า และรับฟรี 30 เครดิต (ราคา) คนที่รู้จักเรื่องนั้นดีเป็นคนตัดสินขั้นสุดท้าย

คำถามที่พบบ่อย
กิองโงะ กับ กิไทโงะ ต่างกันอย่างไร
กิองโงะเลียนเสียงจริง เช่น ドン สำหรับเสียงระเบิด หรือ ゴクッ สำหรับเสียงกลืนน้ำลาย กิไทโงะบรรยายสภาพหรือท่าทางที่ไม่มีเสียง เช่น キラキラ สำหรับประกาย หรือ ジー สำหรับการจ้อง ในภาษาอังกฤษ กิไทโงะมักกลายเป็นคำกริยาอย่าง STARE หรือกลายเป็นคำเสียง
ทำไมเสียงประกอบมังงะบางครั้งจึงเป็นภาษาญี่ปุ่นอยู่
การวาดใหม่ใช้เวลาและเงิน และผู้อ่านบางคนอยากเห็นภาพต้นฉบับ TOKYOPOP หยุดแปลเสียงประกอบในปี 2002 ด้วยเหตุผลเรื่องความเป็นต้นฉบับ ต้นทุน และความเร็ว ซิมัลพับมักเก็บภาษาญี่ปุ่นไว้ เพราะเส้นตายไม่เหลือเวลาให้รีทัชทั้งหมด
シーン (shiin) ในมังงะแปลว่าอะไร
シーン คือเสียงของความเงียบ เช่น ห้องที่เงียบสนิท หรือมุกที่แป้ก ภาษาอังกฤษไม่มีคำที่ตรงกัน และ Zack Davisson ผู้แปลบอกว่าคำนี้แปลไม่ได้ ผู้แปลใช้จุดไข่ปลา เขียน (SILENCE) หรือปล่อยภาพไว้ตามที่วาด
ドン (don) ในมังงะแปลว่าอะไร
ドン คือแรงกระแทกหนักๆ เช่น ระเบิด หรือหมัดที่ทุบโต๊ะ และยังใช้กับการเปิดเผยที่ดราม่า เมื่อตัวละครปรากฏตัวหรือความจริงถูกเปิดออก โดยไม่มีเสียงจริงเลย ผู้แปลเลือก BOOM หรือ BAM สำหรับแรงกระแทก และบางคนปล่อยฉากเปิดเผยไว้เป็นจังหวะเงียบ
แปลเสียงประกอบมังงะเป็นภาษาอังกฤษอย่างไร
ดูว่าเกิดอะไรขึ้นในช่องภาพ ตัดสินว่าคำนั้นเป็นเสียงหรือสภาพ แล้วเลือกคำภาษาอังกฤษที่เข้ากับฉาก จากนั้นวาดใหม่ ใส่คำบรรยาย หรืออธิบายไว้ในอภิธานศัพท์ และใช้กฎเดียวตลอดทั้งเรื่อง
แหล่งอ้างอิง
- Todd Hooper และ Mariko Takahashi, ความคงที่ของการแปลตามประเภทเสียงประกอบ (Stability of translation across sound effect type), NLP2024 (2024) · ตรวจสอบเมื่อ
- Zack Davisson, การแปลเสียงประกอบในคอมิก (Translating sound effects in comics), GLLI (2018) · ตรวจสอบเมื่อ
- Susan E. Jones, การลงตัวอักษรและการแปลมังงะ (Manga lettering and translation), SWET (2020) · ตรวจสอบเมื่อ
- Christopher Macdonald, มังงะของ TOKYOPOP ไม่แปลเสียงประกอบ (No sound effect translations in TOKYOPOP manga), Anime News Network (2002) · ตรวจสอบเมื่อ
- ICv2, มังงะอ่านจากขวาไปซ้าย จะไปรอดไหม (Manga right to left: will it fly?) (2002) · ตรวจสอบเมื่อ
- Yattatachi, สัมภาษณ์ Sabrina Heep (ปรับปรุง 2025) · ตรวจสอบเมื่อ
- Vaguely Offensive, รีวิว Kurosagi Corpse Delivery Service Omnibus เล่ม 4 (Dark Horse) · ตรวจสอบเมื่อ
- Tuttle Publishing, ภาคผนวก 3: อภิธานศัพท์คำเลียนเสียง (Appendix 3: Glossary of onomatopoeia) · ตรวจสอบเมื่อ
- Nimish K. Pratha, Natalie Avunjian และ Neil Cohn, Pow, punch, pika, and chu: โครงสร้างของเสียงประกอบในมังงะแต่ละแนว, Multimodal Communication (2016) · ตรวจสอบเมื่อ